نقد و بررسی مادربرد ASRock Z590 Steel Legend WiFi 6E؛ انتخابی قدرتمند برای پردازنده های نسل 10 و 11 اینتل
مادربرد ASRock Z590 Steel Legend WiFi 6E یکی از مدل های رده متوسط رو به بالای ازراک برای پردازنده های اینتل با سوکت LGA1200 است. این محصول با تراشه Z590، مدار تغذیه 14 فاز Dr.MOS، پشتیبانی از حافظه DDR4 با فرکانس بالا، شبکه بی سیم WiFi 6E و درگاه PCIe 4.0، امکانات مناسبی برای ساخت یک رایانه گیمینگ یا سیستم کاری قدرتمند ارائه می دهد. با این حال، تعلق این مادربرد به پلتفرم قدیمی تر اینتل و استفاده از کدک صوتی Realtek ALC897 باعث می شود انتخاب آن به قیمت و نوع پردازنده مورد استفاده وابسته باشد.
طراحی و کیفیت ساخت
ASRock Z590 Steel Legend WiFi 6E با فرم فاکتور ATX ساخته شده و از زبان طراحی معروف سری Steel Legend استفاده می کند. پوشش های نقره ای، هیت سینک های بزرگ مدار تغذیه و نورپردازی RGB، ظاهر آن را برای کیس های شیشه ای جذاب می کنند. کیفیت ساخت کلی برای یک مادربرد رده متوسط رو به بالا رضایت بخش است و وجود هیت سینک روی بخش های مهم، به کنترل دما در استفاده سنگین کمک می کند. براکت نگهدارنده کارت گرافیک نیز از امکانات کاربردی این مدل است، به ویژه برای کارت های گرافیک سنگین امروزی.
پشتیبانی از پردازنده و مدار تغذیه
این مادربرد از پردازنده های نسل 10 و نسل 11 اینتل شامل مدل های Core i5، Core i7 و Core i9 پشتیبانی می کند. تراشه Z590 امکان اورکلاک پردازنده های سری K و تنظیمات پیشرفته حافظه را فراهم می کند. مدار تغذیه 14 فاز Dr.MOS در استفاده عادی و اجرای بازی ها عملکرد پایداری دارد و در بررسی های مستقل نیز دمای مدار VRM در آزمون سنگین اندکی بیشتر از 75 درجه سانتی گراد گزارش شده است؛ بنابراین برای پردازنده هایی مانند Core i9-11900K نیز قابل استفاده است، هرچند تهویه مناسب کیس همچنان اهمیت زیادی دارد.
حافظه رم و قابلیت ارتقا
ASRock Z590 Steel Legend WiFi 6E به 4 اسلات حافظه DDR4 مجهز است و از حافظه هایی با فرکانس رسمی تا 3200 مگاهرتز و فرکانس اورکلاک شده تا 4800 مگاهرتز پشتیبانی می کند. پشتیبانی از پروفایل XMP، امکان استفاده از کیت های سریع را ساده می کند و ظرفیت حافظه نیز برای بیشتر سیستم های گیمینگ و کاری کاملا کافی است. عملکرد حافظه در بررسی های تخصصی مناسب ارزیابی شده، اما باید توجه داشت که این مادربرد از DDR5 پشتیبانی نمی کند؛ بنابراین برای خرید آینده نگرانه، پلتفرم های جدیدتر انتخاب مناسب تری هستند.
اسلات های توسعه و کارت گرافیک
اسلات اصلی کارت گرافیک از نوع PCIe 4.0 x16 است و در صورت استفاده از پردازنده نسل 11 اینتل، می تواند پهنای باند کامل PCIe 4.0 را ارائه دهد. یک اسلات PCIe 3.0 x16 با پهنای باند x4 و 3 اسلات PCIe 3.0 x1 نیز برای کارت های توسعه در نظر گرفته شده است. استفاده از کارت گرافیک قدرتمند در این مادربرد مشکلی ایجاد نمی کند، اما برای بهره مندی از PCIe 4.0 باید حتما پردازنده نسل 11 نصب شود؛ پردازنده های نسل 10 اینتل، مسیرهای PCIe 4.0 پردازنده را در اختیار ندارند.
فضای ذخیره سازی و درگاه های ارتباطی
این محصول 6 درگاه SATA 6Gb/s و 3 اسلات M.2 دارد. اسلات Hyper M.2 اصلی از PCIe 4.0 x4 پشتیبانی می کند و برای نصب SSD های NVMe پرسرعت مناسب است. دو اسلات Ultra M.2 دیگر از PCIe 3.0 x4 پشتیبانی می کنند و یکی از آن ها امکان استفاده از تجهیزات SATA را نیز دارد. این ترکیب برای نصب چند SSD و هارد دیسک انعطاف خوبی ایجاد می کند، اما عملکرد اسلات M.2 اصلی به استفاده از پردازنده نسل 11 وابسته است.
شبکه کابلی و بی سیم
یکی از نقاط قوت اصلی این مدل، پشتیبانی از WiFi 6E است. ماژول بی سیم Intel امکان اتصال به باند 6GHz را در شبکه های سازگار فراهم می کند و در کنار آن از WiFi 6 و بلوتوث 5.3 نیز پشتیبانی می شود. شبکه کابلی 2.5 گیگابیتی Dragon نیز برای انتقال فایل در شبکه داخلی، بازی آنلاین و استفاده از تجهیزات ذخیره سازی شبکه عملکرد بهتری از شبکه های گیگابیتی معمولی دارد. البته مزیت WiFi 6E فقط در صورت استفاده از روتر سازگار و قرار داشتن در محدوده پوشش باند 6GHz قابل استفاده است.
درگاه های USB و امکانات پنل پشتی
مادربرد به یک هدر USB 3.2 Gen2x2 Type-C برای پنل جلویی کیس مجهز است و در پنل پشتی نیز درگاه های USB 3.2 Gen2 Type-A و Type-C با سرعت 10Gb/s دیده می شود. در مجموع، تعداد درگاه های USB برای بیشتر کاربران مناسب است و وجود USB Type-C یک مزیت مهم در مقایسه با بسیاری از مادربردهای هم نسل به شمار می رود. خروجی های تصویری HDMI و DisplayPort نیز برای استفاده از گرافیک مجتمع پردازنده های سازگار در نظر گرفته شده اند.
کیفیت صدا
بخش صوتی این مادربرد از کدک Realtek ALC897 با پشتیبانی از صدای 7.1 کاناله و قابلیت Nahimic Audio استفاده می کند. کیفیت صدا برای بازی، تماشای فیلم و استفاده روزمره مناسب است، اما ALC897 در مقایسه با کدک های رده بالاتر مانند ALC1220 جزئیات و توان خروجی پایین تری دارد. اگر از هدفون های حرفه ای با امپدانس بالا استفاده می کنید یا کیفیت صوتی برایتان اولویت جدی است، تهیه کارت صدای جداگانه یا استفاده از DAC خارجی منطقی تر خواهد بود.
عملکرد در بازی و استفاده روزمره
عملکرد این مادربرد بیشتر به پردازنده، کارت گرافیک و حافظه نصب شده وابسته است و از نظر پایداری، امکانات ارتباطی و قابلیت ارتقا، برای یک سیستم گیمینگ نسل 10 یا 11 گزینه قابل اتکایی محسوب می شود. مدار تغذیه مناسب، اسلات PCIe 4.0 و شبکه 2.5 گیگابیتی، آن را برای اجرای بازی های سنگین و استفاده طولانی مدت آماده می کنند. با این حال، اختلاف عملکرد آن با مادربردهای Z590 گران تر معمولا در امکانات جانبی، کیفیت صوتی و تعداد برخی درگاه ها دیده می شود، نه در نرخ فریم بازی.
محدودیت های مهم پیش از خرید
مهم ترین محدودیت ASRock Z590 Steel Legend WiFi 6E، سازگاری آن با نسل 10 و 11 اینتل و سوکت LGA1200 است. این مدل با پردازنده های نسل 12، 13 و 14 اینتل سازگار نیست و امکان ارتقا به این نسل ها را ندارد. همچنین پشتیبانی از DDR4، نبود PCIe 5.0 و استفاده از کدک صوتی متوسط، نشان می دهد که این مادربرد بیشتر برای ساخت یا ارتقای سیستمی بر پایه پردازنده های نسل 11 ارزش خرید دارد، نه برای کاربری که قصد دارد در سال های آینده به پلتفرم های جدیدتر مهاجرت کند.