نقد و بررسی کارت گرافیک AMD FirePro S9300 X2؛ قدرت پردازشی دو GPU برای سرورها و محاسبات سنگین
کارت گرافیک AMD FirePro S9300 X2 یکی از محصولات تخصصی AMD در سال 2016 است که برای دیتاسنترها، سرورها و پردازش های موازی طراحی شد، نه استفاده معمولی در رایانه های شخصی. این کارت از دو تراشه قدرتمند Fiji با معماری GCN بهره می برد و با وجود ظاهر مشابه برخی کارت های گرافیکی حرفه ای، در اصل یک شتاب دهنده محاسباتی بدون خروجی تصویر است. بنابراین ارزش خرید آن بیشتر به نوع نرم افزار، سازگاری سرور و نیاز به پردازش های علمی وابسته است تا اجرای بازی یا رندر گرافیکی معمول.
مشخصات فنی AMD FirePro S9300 X2
در قلب FirePro S9300 X2 دو پردازنده گرافیکی کامل Fiji قرار دارد که هر کدام 4096 واحد پردازشی، 256 واحد بافت و 64 واحد ROP دارند. مجموع این ساختار به 8192 پردازنده جریانی، 512 واحد بافت و 128 واحد ROP می رسد. فرکانس کاری هر GPU برابر با 850 مگاهرتز است و توان محاسباتی FP32 کارت به حدود 13.9 ترافلاپس می رسد.
این مدل به 8 گیگابایت حافظه HBM مجهز است؛ البته این ظرفیت از دو بخش 4 گیگابایتی تشکیل شده و حافظه میان دو GPU به صورت یکپارچه در دسترس نیست. هر تراشه به حافظه HBM با رابط 4096 بیتی و پهنای باند 512 گیگابایت بر ثانیه متصل است و پهنای باند مجموع به حدود 1 ترابایت بر ثانیه می رسد. حافظه کارت از نوع ECC نیست و برای برنامه هایی که به دقت بالای FP64 نیاز دارند، انتخاب ایده آلی محسوب نمی شود.
توان طراحی حرارتی کارت 300 وات است و سیستم خنک کننده آن به صورت passive طراحی شده است. این موضوع برای نصب در شاسی های سروری با جریان هوای قدرتمند مناسب است، اما استفاده از کارت در کیس دسکتاپ معمولی می تواند باعث افزایش دما و افت پایداری شود. اتصال کارت از طریق PCIe 3.0 x16 انجام می شود و برای تامین انرژی به دو کانکتور برق PCIe نیاز دارد.
عملکرد در پردازش های حرفه ای و HPC
نقطه قوت اصلی S9300 X2 توان بالای آن در پردازش های FP32 و محاسبات موازی است. کاربردهایی مانند تحلیل داده، یادگیری عمیق نسل قدیمی، پردازش های لرزه نگاری، شبیه سازی های علمی با دقت متوسط و برخی محاسبات مهندسی می توانند از تعداد زیاد هسته ها و پهنای باند بسیار بالای HBM استفاده کنند. در نرم افزارهایی که امکان تقسیم بار میان دو GPU را دارند، این کارت ظرفیت پردازشی قابل توجهی ارائه می دهد.
با این حال عدد 13.9 ترافلاپس به معنی دو برابر شدن عملکرد در همه نرم افزارها نیست. مقیاس پذیری بهینه به پشتیبانی نرم افزار از چند GPU، درایور AMD و نحوه مدیریت حافظه بستگی دارد. در برنامه هایی که فقط یک GPU را پشتیبانی می کنند، بخش قابل توجهی از ظرفیت کارت بلااستفاده می ماند. عملکرد FP64 نیز حدود 0.8 ترافلاپس است و برای شبیه سازی های علمی بسیار دقیق، کارت هایی با نسبت FP64 بهتر گزینه مناسب تری هستند.
محدودیت مهم؛ نبود خروجی تصویر
AMD FirePro S9300 X2 برخلاف کارت های گرافیکی معمولی فاقد پورت های DisplayPort، HDMI یا DVI است. این محصول برای اتصال مانیتور ساخته نشده و وظیفه آن اجرای محاسبات روی GPU است. به همین دلیل برای بازی، تدوین ویدیو، طراحی سه بعدی تعاملی یا استفاده روزمره انتخاب مناسبی نیست. حتی در محیط سرور نیز باید از یک گرافیک جداگانه برای نمایش تصویر و مدیریت سیستم استفاده شود.
درایور، نرم افزار و سازگاری
این کارت به اکوسیستم نرم افزاری قدیمی FirePro و درایورهای حرفه ای AMD وابسته است. پشتیبانی از OpenCL 1.2 و برنامه نویسی با C++ از قابلیت های مهم آن به شمار می رود، اما سازگاری با نرم افزارهای جدید، نسخه های امروزی لینوکس و چارچوب های مدرن هوش مصنوعی ممکن است محدود باشد. پیش از خرید باید مدل دقیق درایور، نسخه سیستم عامل، پشتیبانی نرم افزار و امکان استفاده از دو GPU بررسی شود. در بازار ایران نیز دسترسی به درایور، قطعات جانبی و خدمات فنی برای این مدل قدیمی می تواند دشوار باشد.
مصرف انرژی و نصب در ایران
مصرف 300 واتی در کنار خنک کننده passive به این معناست که کارت به منبع تغذیه قدرتمند، تهویه مناسب و شاسی سازگار نیاز دارد. نصب آن در کیس عادی بدون مسیر هوای مناسب ریسک داغ شدن شدید را افزایش می دهد. نمونه های موجود در بازار معمولا کارکرده، استوک یا بازسازی شده هستند؛ بنابراین وضعیت حافظه HBM، سلامت فن های شاسی، کانکتورهای برق، خطاهای محاسباتی و سابقه استفاده در دیتاسنتر باید پیش از خرید بررسی شود. قیمت زمان عرضه این کارت حدود 5999 دلار بوده، اما قیمت فعلی نمونه های دست دوم به وضعیت فنی، واردات و لوازم همراه وابسته است و مقایسه آن با کارت های گیمینگ جدید فقط بر اساس مقدار حافظه یا ترافلاپس نتیجه دقیقی نمی دهد.
مقایسه با کارت های جدید
در مقایسه با کارت های گرافیکی جدید، FirePro S9300 X2 معماری قدیمی 28 نانومتری، مصرف انرژی بالا، حافظه محدود و پشتیبانی نرم افزاری ضعیف تری دارد. با وجود پهنای باند 1 ترابایت بر ثانیه، کارت های جدیدتر AMD و NVIDIA معمولا بهره وری انرژی، امکانات محاسباتی، پشتیبانی از کتابخانه های هوش مصنوعی و قابلیت های نرم افزاری بهتری ارائه می دهند. مزیت اصلی S9300 X2 تنها در قیمت پایین نمونه های کارکرده و توان بالقوه آن در بارهای کاری سازگار با دو GPU دیده می شود.
مزایا و معایب:
- مزایا:
- توان محاسباتی FP32 بالا با دو GPU کامل Fiji
- 8192 پردازنده جریانی و پهنای باند مجموع حدود 1 ترابایت بر ثانیه
- مناسب برای برخی پردازش های موازی، HPC و تحلیل داده
- طراحی دو اسلاته و خنک کننده passive برای شاسی های سروری
- امکان استفاده از دو GPU در نرم افزارهای سازگار
- معایب:
- نداشتن هیچ خروجی تصویر
- مصرف انرژی 300 وات و نیاز به تهویه بسیار مناسب
- حافظه 8 گیگابایتی به صورت 2 بخش 4 گیگابایتی و غیر یکپارچه
- حافظه HBM فاقد ECC
- عملکرد FP64 محدود برای شبیه سازی های دقیق علمی
- قدیمی بودن معماری، درایورها و استانداردهای نرم افزاری
- نامناسب برای بازی، سیستم خانگی و رندر گرافیکی معمول
سوالات متداول:
آیا AMD FirePro S9300 X2 برای بازی مناسب است؟
خیر. این کارت خروجی تصویر ندارد و برای محاسبات سروری ساخته شده است. حتی با تهیه گرافیک جداگانه نیز پشتیبانی نرم افزاری و راندمان آن برای بازی های جدید مناسب نیست.
آیا 8 گیگابایت حافظه این کارت به صورت یکپارچه در دسترس است؟
خیر. کارت از دو بخش 4 گیگابایتی HBM تشکیل شده و هر GPU حافظه اختصاصی خود را دارد. نرم افزار باید بتواند بار پردازشی و داده ها را میان دو GPU مدیریت کند.
FirePro S9300 X2 برای هوش مصنوعی مناسب است؟
برای برخی پروژه های قدیمی یا برنامه هایی که از OpenCL و محاسبات FP32 پشتیبانی می کنند قابل استفاده است، اما نبود پشتیبانی مدرن و ظرفیت محدود حافظه باعث می شود کارت های جدیدتر انتخاب منطقی تری برای بیشتر پروژه های هوش مصنوعی باشند.
آیا نصب این کارت در کامپیوتر معمولی امکان پذیر است؟
از نظر رابط PCIe امکان نصب وجود دارد، اما به منبع تغذیه مناسب، دو کانکتور برق، تهویه قوی، فضای کافی و یک گرافیک جداگانه برای خروجی تصویر نیاز دارد. شاسی سروری سازگار محیط مناسب تری برای آن است.
خرید نمونه دست دوم AMD FirePro S9300 X2 ارزش دارد؟
تنها زمانی ارزش خرید دارد که کاربرد محاسباتی مشخص، نرم افزار سازگار و قیمت بسیار پایین داشته باشید. برای استفاده عمومی، بازی یا ساخت یک سیستم جدید، کارت های مدرن تر با مصرف کمتر و پشتیبانی بهتر انتخاب مطمئن تری هستند.
جمع بندی
AMD FirePro S9300 X2 محصولی خاص و تخصصی است که در زمان عرضه با دو GPU قدرتمند Fiji، حافظه HBM و توان محاسباتی FP32 بالا برای بازار HPC و دیتاسنتر معرفی شد. نقطه قوت آن در پردازش های موازی سازگار با دو GPU و پهنای باند حافظه بسیار زیاد قرار دارد، اما نبود خروجی تصویر، مصرف انرژی بالا، حافظه غیر یکپارچه، عملکرد محدود FP64 و قدیمی بودن درایورها استفاده از آن را به پروژه های مشخص محدود می کند. برای خریدار ایرانی، این کارت فقط در صورت وجود سرور مناسب، نرم افزار سازگار و قیمت دست دوم پایین توصیه می شود؛ در غیر این صورت یک کارت گرافیک جدیدتر انتخاب اقتصادی و کم دردسرتری خواهد بود.
منابع مشخصات و اطلاعات فنی: PC Perspective و VideoCardz.