نقد و بررسی مادربرد گیگابایت GA-Z87X-UD5 TH؛ انتخابی قدرتمند برای سیستم های نسل چهارم اینتل
مادربرد GIGABYTE GA-Z87X-UD5 TH یکی از مدل های رده بالای گیگابایت برای پلتفرم قدیمی اما همچنان کاربردی Intel Z87 است. این مدل که معمولا با نسخه Rev. 1.x در بازار دیده می شود، از پردازنده های نسل چهارم Intel Core، Pentium و Celeron با سوکت LGA1150 پشتیبانی می کند و با امکاناتی مانند دو درگاه Thunderbolt، شبکه بی سیم دو بانده، Bluetooth 4.0، قابلیت اورکلاک و مدار تغذیه قدرتمند، برای کاربران حرفه ای زمان خود طراحی شده است. در بازار امروز ایران، این محصول بیشتر در دسته مادربردهای کارکرده یا بازسازی شده قرار می گیرد و ارزش خرید آن بیش از هر چیز به سلامت برد، وضعیت BIOS و قیمت نهایی وابسته است.
طراحی و کیفیت ساخت
GA-Z87X-UD5 TH از فرم استاندارد ATX با ابعاد 30.5 در 24.4 سانتی متر استفاده می کند. طراحی مشکی و قرمز برد، هیت سینک های بزرگ روی مدار تغذیه و چیپست و استفاده از قطعاتی مانند خازن های جامد، ظاهر و ساختاری حرفه ای به آن داده است. این مادربرد به فناوری Ultra Durable 5 Plus، مدار تغذیه دیجیتال و سوکت پردازنده با روکش طلا مجهز شده و برای استفاده طولانی مدت و اورکلاک پردازنده های ضریب باز، پایداری مناسبی ارائه می دهد. وجود کلیدهای روشن کردن، ریست، پاک کردن CMOS، نمایشگر عیب یاب و دو BIOS مستقل نیز عیب یابی و راه اندازی سیستم را ساده تر می کند.
پردازنده و قابلیت اورکلاک
چیپست Intel Z87 این مادربرد برای پردازنده های نسل چهارم Intel Core مانند Core i5-4670K و Core i7-4770K ساخته شده است. پشتیبانی از تنظیم ضریب پردازنده، کنترل ولتاژ و پروفایل های XMP، امکان اورکلاک حرفه ای را فراهم می کند؛ البته نتیجه نهایی به مدل پردازنده، خنک کننده و کیفیت تراشه بستگی دارد. بررسی های سخت افزاری نشان داده اند که این برد در کنار یک پردازنده مناسب می تواند اورکلاک حدود 4.8 تا 4.9 گیگاهرتز را تجربه کند. با این حال، محدودیت اصلی محصول در سال های اخیر، قدیمی شدن پلتفرم LGA1150 و دشواری پیدا کردن پردازنده سالم و قدرتمند برای آن است.
حافظه رم و امکانات توسعه
چهار اسلات DDR3 دو کاناله روی برد وجود دارد و ظرفیت حافظه تا 32 گیگابایت پشتیبانی می شود. فرکانس رسمی حافظه از 1333 تا 1600 مگاهرتز است و با اورکلاک و فعال کردن XMP می توان از ماژول هایی با فرکانس اسمی تا 3000 مگاهرتز نیز استفاده کرد. برای کاربردهای روزمره، بازی های قدیمی، کارهای اداری و بسیاری از نرم افزارهای حرفه ای، 16 یا 32 گیگابایت رم DDR3 کافی است؛ اما هزینه تهیه رم DDR3 با ظرفیت بالا و تفاوت عملکرد آن با استانداردهای جدید باید در محاسبه ارزش خرید لحاظ شود.
اسلات های PCI Express و پشتیبانی از چند کارت گرافیک
این مادربرد سه اسلات PCI Express x16 دارد. در حالت تک کارت، اسلات اصلی با مسیر x16 کار می کند و با نصب کارت دوم، چینش خطوط به شکل x8 و x8 تغییر می کند. اسلات سوم نیز برای تجهیزات توسعه یا آرایش های خاص چند کارت گرافیک در نظر گرفته شده است. پشتیبانی از 2-Way NVIDIA SLI و 2-Way AMD CrossFire برای زمان عرضه یک مزیت مهم محسوب می شد، اما در سیستم های امروزی معمولا نصب یک کارت گرافیک جدید و قدرتمند منطقی تر از استفاده از چند کارت قدیمی است. وجود دو اسلات PCIe x1، یک اسلات PCI قدیمی و یک اسلات mini PCI Express نیز انعطاف خوبی برای نصب کارت های توسعه و ماژول بی سیم ایجاد می کند.
فضای ذخیره سازی و درگاه های ارتباطی
GA-Z87X-UD5 TH در مجموع 8 رابط SATA 6Gb/s دارد. شش رابط از چیپست Intel Z87 و دو رابط دیگر از کنترلر Marvell تامین می شوند. پشتیبانی از RAID 0، RAID 1، RAID 5 و RAID 10 در بخش Intel و RAID 0 و RAID 1 در بخش Marvell، این برد را برای برخی سیستم های ذخیره سازی حرفه ای مناسب می کند. با این حال، نبود اسلات M.2 و پشتیبانی نکردن از NVMe به شکل امروزی، باعث می شود کاربران برای نصب SSD های جدید به کارت مبدل PCIe یا SSDهای SATA محدود شوند.
Thunderbolt، شبکه بی سیم و اتصالات پشت مادربرد
پسوند TH در نام این محصول به پشتیبانی از Thunderbolt اشاره دارد. دو درگاه Thunderbolt در پنل پشتی، امکان اتصال تجهیزات پرسرعت مانند حافظه های خارجی، نمایشگرهای سازگار و برخی تجهیزات حرفه ای صوتی و تصویری را فراهم می کنند. این ویژگی در زمان عرضه یک مزیت مهم بود و هنوز برای کاربرانی که تجهیزات Thunderbolt قدیمی دارند ارزشمند است؛ اما باید سازگاری تجهیزات و درایورها قبل از خرید بررسی شود. ماژول داخلی Wi-Fi با استانداردهای 802.11a/b/g/n/ac در باندهای 2.4 و 5 گیگاهرتز، سرعت نظری تا 867 مگابیت بر ثانیه و Bluetooth 4.0 نیز نیاز به خرید کارت بی سیم جداگانه را برطرف می کند. در بخش ارتباط سیمی، یک پورت شبکه گیگابیتی Intel در نظر گرفته شده است.
صدا، USB و خروجی تصویر
کدک صوتی Realtek ALC898 صدای چندکاناله تا 7.1 را پشتیبانی می کند و خروجی نوری S/PDIF برای اتصال تجهیزات صوتی دیجیتال دارد. در پنل پشتی، 6 درگاه USB 3.0، خروجی های DVI-I و HDMI، دو درگاه Thunderbolt، پورت PS/2، شبکه گیگابیتی و جک های صوتی قرار گرفته اند. خروجی HDMI از وضوح های بالا پشتیبانی می کند، اما توان گرافیکی مجتمع پردازنده های نسل چهارم برای بازی های جدید کافی نیست و استفاده از کارت گرافیک مجزا ضروری خواهد بود.
عملکرد و تجربه استفاده
عملکرد این مادربرد در سطح پلتفرم Z87 متعادل است و در کارهای روزمره، بازی با کارت گرافیک مناسب و اجرای نرم افزارهای چندرشته ای محدودیتی ایجاد نمی کند. بررسی های مستقل، عملکرد استاندارد در بنچمارک های پردازنده، حافظه و USB و توانایی مناسب در اورکلاک را نشان داده اند. سیستم خنک کننده برد نیز در حالت عادی عملکرد خوبی دارد و دمای مدار تغذیه در استفاده معمول کنترل می شود. با وجود این، عملکرد نهایی کاملا به پردازنده، نوع رم، کارت گرافیک و حافظه ذخیره سازی بستگی دارد و نباید از یک مادربرد متعلق به نسل 2013 انتظار سرعت و امکانات مادربردهای امروزی را داشت.
مزایا و معایب:
- مزایا:
- پشتیبانی از پردازنده های نسل چهارم Intel با سوکت LGA1150
- مدار تغذیه مناسب و قابلیت اورکلاک پردازنده های ضریب باز
- پشتیبانی از حداکثر 32 گیگابایت حافظه DDR3
- وجود 8 رابط SATA 6Gb/s و پشتیبانی از چند حالت RAID
- دو درگاه Thunderbolt داخلی
- Wi-Fi دو بانده و Bluetooth 4.0 داخلی
- پشتیبانی از SLI و CrossFire دوگانه
- وجود DualBIOS، کلیدهای روی برد و نمایشگر عیب یاب
- تعداد مناسب درگاه های USB 3.0 و خروجی های تصویری
- معایب:
- قدیمی بودن پلتفرم و محدودیت سوکت LGA1150
- پشتیبانی از رم DDR3 به جای DDR4 یا DDR5
- نبود اسلات M.2 و پشتیبانی مستقیم از SSDهای NVMe
- کاهش دسترسی به قطعات سازگار و افزایش ریسک خرید نمونه کارکرده
- قدیمی بودن Wi-Fi و Bluetooth در مقایسه با استانداردهای جدید
- کارایی پایین گرافیک مجتمع پردازنده های سازگار برای بازی های امروزی
- نیاز به بررسی دقیق سلامت سوکت، خازن ها، اسلات ها و ماژول بی سیم هنگام خرید دست دوم
سوالات متداول:
مادربرد GA-Z87X-UD5 TH از چه پردازنده هایی پشتیبانی می کند؟
این مدل از پردازنده های نسل چهارم Intel Core i7، Core i5، Core i3، Pentium و Celeron با سوکت LGA1150 پشتیبانی می کند. مدل های ضریب باز مانند Core i5-4670K و Core i7-4770K برای استفاده از قابلیت اورکلاک مناسب تر هستند.
حداکثر مقدار رم قابل نصب روی این مادربرد چقدر است؟
چهار اسلات DDR3 وجود دارد و حداکثر ظرفیت قابل پشتیبانی 32 گیگابایت است. فرکانس حافظه در حالت اورکلاک می تواند به صورت نظری تا 3000 مگاهرتز برسد.
آیا GA-Z87X-UD5 TH برای SSD NVMe مناسب است؟
این مادربرد اسلات M.2 ندارد. نصب SSD NVMe با کارت مبدل PCI Express امکان پذیر است، اما راه اندازی از روی آن و سازگاری کامل به نسخه BIOS و مدل SSD بستگی دارد.
آیا این مادربرد برای خرید در بازار ایران پیشنهاد می شود؟
برای ارتقای یک سیستم LGA1150 موجود یا ساخت یک رایانه اقتصادی کارکرده می تواند گزینه مناسبی باشد، به شرطی که قیمت آن پایین و سلامت محصول کاملا تایید شده باشد. برای ساخت سیستم جدید، پلتفرم های مبتنی بر سوکت های جدیدتر انتخاب آینده نگرانه تری هستند.
آیا Wi-Fi و Bluetooth روی خود مادربرد قرار دارند؟
بله، این مدل به ماژول داخلی Wi-Fi با استاندارد 802.11ac و Bluetooth 4.0 مجهز است و معمولا آنتن بی سیم نیز همراه آن عرضه می شود. سلامت و وجود این ماژول در نمونه های دست دوم باید بررسی شود.
جمع بندی نهایی
GIGABYTE GA-Z87X-UD5 TH در زمان عرضه یک مادربرد کامل و رده بالا برای پردازنده های نسل چهارم اینتل بود و هنوز به لطف مدار تغذیه مناسب، امکانات توسعه فراوان، Wi-Fi داخلی، Thunderbolt و قابلیت اورکلاک می تواند در یک سیستم کارکرده عملکرد قابل قبولی داشته باشد. نقطه ضعف اصلی آن، وابستگی به پلتفرم قدیمی LGA1150، رم DDR3 و نبود M.2 است. بنابراین خرید این محصول تنها زمانی منطقی است که با قیمت مناسب، همراه با تست کامل و برای ارتقای سیستم موجود انجام شود؛ در غیر این صورت، انتخاب مادربردی با پلتفرم جدیدتر ارزش فنی و اقتصادی بیشتری خواهد داشت.