نقد و بررسی مادربرد ایسوس Prime Z790-P؛ انتخابی منطقی برای سیستم های قدرتمند اینتل
مادربرد ایسوس Prime Z790-P یکی از مدل های رده میانی و اقتصادی تر خانواده Prime است که با تراشه Intel Z790 و سوکت LGA1700 برای پردازنده های نسل 12، 13 و 14 اینتل طراحی شده است. این مادربرد با پشتیبانی از حافظه DDR5، رابط PCIe 5.0، سه اسلات M.2 و شبکه کابلی 2.5 گیگابیتی، امکانات اصلی مورد نیاز برای ساخت یک کامپیوتر گیمینگ، کاری یا تولید محتوای قدرتمند را فراهم می کند. با این حال، حذف Wi-Fi داخلی، محدود بودن تعداد اسلات های M.2 مجهز به هیت سینک و استفاده از کدک صوتی اقتصادی نشان می دهد که Prime Z790-P بیشتر بر ارزش خرید و امکانات کاربردی تمرکز دارد تا ویژگی های لوکس.
طراحی و کیفیت ساخت
ایسوس Prime Z790-P از فرم استاندارد ATX با ابعاد حدود 30.5 در 23.4 سانتی متر استفاده می کند و برای بیشتر کیس های میان رده و بزرگ مناسب است. طراحی ظاهری مشکی و نقره ای با جزئیات سفید، ظاهر ساده و نسبتاً رسمی دارد و برای کاربرانی مناسب است که به نورپردازی اغراق آمیز علاقه ندارند. هیت سینک های بخش مدار تغذیه و چیپست، پایداری حرارتی مناسبی ایجاد می کنند و اسلات اصلی کارت گرافیک نیز به SafeSlot Core+ مجهز شده است تا در برابر وزن کارت های گرافیک بزرگ مقاومت بیشتری داشته باشد.
پشتیبانی از پردازنده و مدار تغذیه
این مدل از پردازنده های Intel Core نسل 12، 13 و 14 و همچنین برخی پردازنده های Pentium Gold و Celeron با سوکت LGA1700 پشتیبانی می کند. مدار تغذیه 14+1 فازی با پاور استیج های DrMOS، برای پردازنده هایی مانند Core i5 و Core i7 عملکرد مناسبی دارد و در استفاده های سنگین، به شرط استفاده از خنک کننده مناسب و تنظیمات منطقی توان مصرفی، پایداری خوبی ارائه می دهد. استفاده از پردازنده های پرمصرف مانند Core i9 نیز امکان پذیر است، اما برای اورکلاک سنگین و استفاده طولانی مدت از حداکثر توان، مدل های رده بالاتر با مدار تغذیه قدرتمندتر انتخاب مطمئن تری هستند.
حافظه DDR5 و قابلیت ارتقا
چهار اسلات DIMM این مادربرد از حافظه DDR5 دو کاناله پشتیبانی می کنند و ظرفیت قابل پشتیبانی آن طبق مشخصات رسمی ایسوس به 192 گیگابایت می رسد. سرعت حافظه تا DDR5 7200+ در حالت اورکلاک و با توجه به نوع پردازنده و کیت حافظه قابل دستیابی است. پشتیبانی از Intel XMP، فناوری OptiMem II و طراحی Q-DIMM نصب و ارتقای رم را ساده تر می کند. برای بیشتر کاربران، یک کیت 32 یا 64 گیگابایتی DDR5 با سرعت متعادل، ترکیب مناسبی از عملکرد و پایداری خواهد بود.
اسلات های توسعه و عملکرد گرافیکی
اسلات اصلی PCIe 5.0 x16 مستقیماً از پردازنده تغذیه می شود و برای کارت های گرافیک فعلی و نسل های آینده پهنای باند کافی دارد. سه اسلات PCIe 4.0 x16 دیگر نیز وجود دارد که در حالت x4 فعالیت می کنند و یک اسلات PCIe 3.0 x1 برای کارت های توسعه سبک در نظر گرفته شده است. این چینش برای نصب کارت کپچر، کارت صدا یا تجهیزات جانبی مناسب است، اما برای استفاده چند کارت گرافیک با پهنای باند کامل طراحی نشده است.
فضای ذخیره سازی
Prime Z790-P به سه اسلات M.2 مجهز است که همگی از رابط PCIe 4.0 x4 پشتیبانی می کنند. دو اسلات برای درایوهای NVMe در نظر گرفته شده اند و اسلات سوم علاوه بر NVMe از برخی درایوهای M.2 SATA نیز پشتیبانی می کند. چهار درگاه SATA 6Gb/s نیز امکان نصب هارد دیسک و SSD های 2.5 اینچی را فراهم می کنند. وجود سه اسلات M.2 برای ساخت یک سیستم سریع مناسب است، اما فقط بخشی از این اسلات ها به هیت سینک مجهز هستند؛ بنابراین برای SSD های پرسرعت و استفاده مداوم، استفاده از هیت سینک جداگانه می تواند مفید باشد.
درگاه های ارتباطی و شبکه
یکی از نقاط قوت این مادربرد، کنترلر شبکه Realtek 2.5Gb Ethernet است که در شبکه های سازگار، سرعت بالاتری از شبکه های گیگابیتی ارائه می دهد. نسخه استاندارد Prime Z790-P فاقد Wi-Fi و Bluetooth داخلی است و برای اتصال بی سیم باید کارت توسعه یا دانگل جداگانه تهیه شود. در پنل پشتی، یک USB 3.2 Gen 2x2 Type-C با سرعت 20Gbps، یک USB 3.2 Gen 2 Type-A، دو USB 3.2 Gen 1 و چهار USB 2.0 قرار دارد. وجود هدر USB Type-C برای پنل جلویی کیس نیز یک مزیت کاربردی محسوب می شود.
صدا و خروجی تصویر
سیستم صوتی مبتنی بر کدک Realtek 7.1 کاناله است و از قابلیت هایی مانند صدای 24 بیت و 192 کیلوهرتز، جداسازی بخش صوتی و خازن های اختصاصی بهره می برد. کیفیت صدا برای بازی، تماشای فیلم و استفاده روزمره رضایت بخش است، اما کاربران حرفه ای حوزه موسیقی یا افرادی که به صدای بسیار دقیق نیاز دارند، احتمالاً به کارت صدای مستقل احتیاج خواهند داشت. خروجی های HDMI 2.1 و DisplayPort 1.4 امکان استفاده از گرافیک مجتمع پردازنده های سازگار را با وضوح حداکثر 4K و نرخ 60 هرتز فراهم می کنند.
خنک سازی، بایوس و امکانات جانبی
این مادربرد به هدرهای جداگانه برای فن پردازنده، فن اضافه پردازنده، پمپ خنک کننده آبی و سه فن کیس مجهز است. سه هدر ARGB و دو هدر RGB نیز برای هماهنگ سازی نورپردازی تجهیزات مختلف از طریق Aura Sync در دسترس هستند. قابلیت هایی مانند Q-LED، Q-Slot، Q-DIMM، EZ Flash و CrashFree BIOS عیب یابی و نگهداری سیستم را ساده تر می کنند. همچنین هدر اختصاصی Thunderbolt وجود دارد، اما استفاده از این قابلیت به کارت توسعه سازگار و خرید جداگانه آن نیاز دارد.
عملکرد و ارزش خرید
Prime Z790-P از نظر عملکرد تفاوت محسوسی با دیگر مادربردهای Z790 در اجرای بازی ها و نرم افزارهای معمول ندارد و بخش اصلی سرعت سیستم به پردازنده، کارت گرافیک، حافظه و SSD وابسته است. مزیت اصلی آن ارائه پلتفرم Z790، امکان اورکلاک حافظه، اسلات PCIe 5.0 و شبکه 2.5 گیگابیتی با هزینه کمتر از مدل های پرچمدار است. در مقابل، اگر به Wi-Fi داخلی، تعداد بیشتر USB پرسرعت، صدای حرفه ای یا مدار تغذیه بسیار قدرتمند نیاز دارید، مدل های بالاتر یا برخی مادربردهای B760 و Z690 ممکن است ارزش خرید بهتری داشته باشند. هنگام خرید باید نسخه DDR5 با مدل های DDR4 و نسخه Prime Z790-P WiFi اشتباه نشود.
مزایا و معایب:
- مزایا:
- پشتیبانی از پردازنده های نسل 12، 13 و 14 اینتل
- چهار اسلات DDR5 با ظرفیت حداکثر 192 گیگابایت
- پشتیبانی از PCIe 5.0 برای کارت گرافیک
- سه اسلات M.2 و چهار درگاه SATA
- شبکه کابلی سریع 2.5 گیگابیتی
- مدار تغذیه 14+1 فازی و هیت سینک مناسب VRM
- وجود USB Type-C با سرعت 20Gbps
- قابلیت های کاربردی بایوس و عیب یابی ایسوس
- معایب:
- نداشتن Wi-Fi و Bluetooth داخلی
- محدود بودن هیت سینک M.2
- استفاده از کدک صوتی اقتصادی Realtek
- نبود هیت سینک یکپارچه برای تمام اسلات های توسعه
- مناسب نبودن برای اورکلاک سنگین پردازنده های رده بالای Core i9
- تعداد محدود درگاه های USB پرسرعت در پنل پشتی
سوالات متداول:
آیا مادربرد ASUS Prime Z790-P از پردازنده های نسل 14 اینتل پشتیبانی می کند؟
بله، این مادربرد از پردازنده های نسل 14 اینتل پشتیبانی می کند، اما ممکن است برای برخی مدل ها به به روزرسانی بایوس نیاز باشد. بررسی فهرست رسمی پردازنده های سازگار پیش از خرید توصیه می شود.
آیا ASUS Prime Z790-P Wi-Fi داخلی دارد؟
خیر، نسخه استاندارد Prime Z790-P فاقد Wi-Fi و Bluetooth داخلی است. برای اتصال بی سیم باید کارت توسعه یا دانگل جداگانه تهیه شود. نسخه Prime Z790-P WiFi مدل متفاوتی است.
این مادربرد از چه نوع رم پشتیبانی می کند؟
Prime Z790-P از حافظه DDR5 غیر ECC و بدون بافر در حالت دو کاناله پشتیبانی می کند و ظرفیت رسمی آن تا 192 گیگابایت است. این مدل با رم DDR4 سازگار نیست.
چند SSD M.2 روی این مادربرد نصب می شود؟
سه اسلات M.2 روی مادربرد وجود دارد. هر سه از PCIe 4.0 x4 پشتیبانی می کنند و اسلات سوم امکان استفاده از برخی درایوهای M.2 SATA را نیز دارد.
آیا Prime Z790-P برای سیستم گیمینگ مناسب است؟
بله، این مادربرد برای سیستم های گیمینگ میان رده تا قدرتمند گزینه مناسبی است و با پشتیبانی از PCIe 5.0، حافظه DDR5 و شبکه 2.5 گیگابیتی، محدودیت مهمی برای اجرای بازی های جدید ایجاد نمی کند.
جمع بندی نهایی
مادربرد ایسوس Prime Z790-P انتخابی متعادل برای کاربرانی است که به دنبال یک پلتفرم DDR5 برای پردازنده های قدرتمند اینتل هستند، اما نمی خواهند هزینه زیادی بابت امکانات جانبی و طراحی پر زرق و برق بپردازند. پشتیبانی از PCIe 5.0، سه اسلات M.2، شبکه 2.5 گیگابیتی و مدار تغذیه قابل قبول، نقاط قوت اصلی آن هستند. نبود Wi-Fi داخلی و محدودیت امکانات صوتی و حرارتی باعث می شود این مدل برای کاربران حرفه ای کاملاً بی نقص نباشد، اما برای سیستم گیمینگ، کاری و تولید محتوای عمومی، در صورت قیمت گذاری مناسب، ارزش خرید قابل قبولی دارد.