نقد و بررسی مادربرد MSI PRO Z790-A WIFI؛ انتخابی متعادل برای سیستم های قدرتمند اینتل
مادربرد MSI PRO Z790-A WIFI یکی از مدل های رده میانی رو به بالای ام اس آی برای پردازنده های اینتل است که با چیپست Z790، سوکت LGA 1700 و حافظه DDR5 عرضه می شود. این مادربرد برای کاربرانی ساخته شده است که به دنبال امکانات کامل، مدار تغذیه قدرتمند، ارتباطات بی سیم سریع و مسیر ارتقا مناسب هستند، اما نمی خواهند هزینه مدل های پرچمدار گیمینگ را پرداخت کنند. پشتیبانی از پردازنده های نسل 12، 13 و 14 اینتل، چهار اسلات M.2، شبکه 2.5 گیگابیتی و Wi-Fi 6E، آن را به گزینه ای مناسب برای سیستم های گیمینگ، تولید محتوا و استفاده حرفه ای روزمره تبدیل می کند.
طراحی و کیفیت ساخت
MSI PRO Z790-A WIFI با فرم فاکتور استاندارد ATX ساخته شده و ابعادی برابر با 243.84 در 304.8 میلی متر دارد. طراحی ظاهری آن ساده و حرفه ای است و برخلاف بسیاری از مادربردهای گیمینگ، به نورپردازی اغراق شده متکی نیست. هیت سینک های بزرگ بخش تغذیه، خنک کننده چیپست و پوشش M.2 Shield Frozr به کنترل دما در بار کاری طولانی کمک می کنند. استفاده از PCB شش لایه با مس ضخیم 2oz، اسلات اصلی PCIe مجهز به تقویت فلزی و شیلد از پیش نصب شده پنل پشتی نیز کیفیت مونتاژ و دوام کلی را بهبود می دهد.
پشتیبانی از پردازنده و توان پردازشی
این مدل از پردازنده های Intel Core نسل 12، 13 و 14 و همچنین برخی پردازنده های Pentium Gold و Celeron روی سوکت LGA 1700 پشتیبانی می کند. مدار تغذیه دیجیتال 16+1+1 فاز با Smart Power Stageهای 80 آمپری، دو کانکتور 8 پین پردازنده و هیت سینک های گسترده، توان لازم برای پردازنده های قدرتمند را فراهم می کند. برای استفاده عادی و حتی بارهای سنگین چند هسته ای، طراحی تغذیه این مادربرد نقطه قوت مهمی محسوب می شود؛ با این حال برای اورکلاک سنگین و مداوم پردازنده های رده بالایی مانند Core i9، انتخاب مدل های حرفه ای تر با خنک سازی و مدار تغذیه قوی تر می تواند منطقی باشد. در زمان استفاده از پردازنده های نسل 14، بررسی نسخه BIOS و تنظیمات پیش فرض توان اهمیت دارد.
حافظه DDR5 و قابلیت ارتقا
چهار اسلات DDR5 امکان نصب حداکثر 256GB حافظه را فراهم می کنند و مادربرد از پروفایل Intel XMP 3.0 پشتیبانی دارد. فرکانس اسمی حافظه تا 5600MHz است و با اورکلاک می تواند به بیش از 7200MHz برسد؛ البته سرعت نهایی به مدل پردازنده، نوع کیت حافظه، تعداد ماژول ها و سازگاری آن ها بستگی دارد. برای رسیدن به بالاترین فرکانس، استفاده از دو ماژول حافظه به جای چهار ماژول معمولا انتخاب مطمئن تری است.
اسلات های توسعه و ذخیره سازی
اسلات اصلی PCIe x16 از نسل 5.0 و مستقیما متصل به پردازنده است و برای کارت های گرافیک قدرتمند امروزی و نسل های آینده پهنای باند مناسبی دارد. علاوه بر آن، دو اسلات PCIe x16 با پهنای باند x1 و x4 و یک اسلات PCIe x1 برای کارت های توسعه در نظر گرفته شده است. نکته مهم این است که چهار اسلات M.2 این مادربرد همگی حداکثر از PCIe 4.0 x4 پشتیبانی می کنند و برخلاف اسلات کارت گرافیک، M.2 نسل 5.0 در آن وجود ندارد. برای بیشتر SSDهای NVMe فعلی، این محدودیت تاثیر عملی قابل توجهی ایجاد نمی کند، اما برای خرید با نگاه کاملا آینده نگر باید در نظر گرفته شود. وجود شش درگاه SATA 6Gbps و پشتیبانی از RAID 0، RAID 1، RAID 5 و RAID 10 نیز انعطاف مناسبی برای آرشیو و ذخیره سازی چندگانه ایجاد می کند.
اتصالات شبکه و بی سیم
شبکه کابلی Intel 2.5Gbps برای انتقال فایل سریع، بازی آنلاین و اتصال به تجهیزات شبکه جدید مناسب است. ماژول Intel Wi-Fi 6E نیز از باندهای 2.4، 5 و 6 گیگاهرتز با پهنای کانال 160MHz و سرعت اعلامی تا 2.4Gbps پشتیبانی می کند. بلوتوث 5.3، قابلیت MU-MIMO و آنتن خارجی، تجربه قابل اتکایی را در شبکه بی سیم فراهم می کنند؛ با این حال استفاده واقعی از باند 6GHz به پشتیبانی روتر، سیستم عامل و مقررات کشور محل استفاده وابسته است.
درگاه های USB و امکانات پنل پشتی
مجموعه اتصالات این مادربرد برای یک سیستم حرفه ای کامل است. در پنل پشتی، USB 2.0، USB 5Gbps Type-A، USB 10Gbps Type-A و یک USB Type-C با سرعت 20Gbps قرار دارد. یک هدر USB Type-C با سرعت 10Gbps برای پنل جلوی کیس نیز در نظر گرفته شده است. خروجی های HDMI 2.1 و DisplayPort 1.4 تنها زمانی فعال هستند که پردازنده از گرافیک مجتمع پشتیبانی کند. دکمه Flash BIOS، چهار LED عیب یابی EZ Debug و تعداد مناسب هدرهای فن، نصب و عیب یابی سیستم را ساده تر می کنند.
صدا و کنترل دما
کدک صوتی Realtek ALC4080 با پشتیبانی از صدای 7.1 کاناله، خروجی S/PDIF و مدار صوتی تقویت شده، کیفیت مناسبی برای بازی، فیلم و استفاده روزمره ارائه می دهد. این بخش برای اغلب کاربران کافی است، اما علاقه مندان به تجهیزات صوتی حرفه ای همچنان ممکن است کارت صدای مجزا را ترجیح دهند. وجود یک هدر اختصاصی پمپ با پشتیبانی تا 3 آمپر، یک هدر فن پردازنده و شش هدر فن سیستم، امکان ساخت سیستم خنک و کم صدا را فراهم می کند.
مزایا و معایب:
- مزایا:
- مدار تغذیه 16+1+1 فاز با SPSهای 80 آمپری
- پشتیبانی از پردازنده های نسل 12، 13 و 14 اینتل
- چهار اسلات M.2 و شش درگاه SATA
- اسلات اصلی کارت گرافیک با استاندارد PCIe 5.0
- پشتیبانی از حافظه DDR5 تا 256GB و پروفایل XMP 3.0
- شبکه 2.5Gbps، Wi-Fi 6E و بلوتوث 5.3
- درگاه USB Type-C با سرعت 20Gbps و قابلیت Flash BIOS
- چیدمان مناسب هدرهای فن و سیستم عیب یابی EZ Debug
- معایب:
- تمام اسلات های M.2 به PCIe 4.0 محدود هستند و M.2 نسل 5.0 وجود ندارد
- قیمت آن در بازار ایران با توجه به نوسان ارز و موجودی واردکننده تغییر زیادی دارد
- برای استفاده از حداکثر سرعت DDR5، انتخاب دقیق کیت حافظه و تنظیم BIOS ضروری است
- برای اورکلاک سنگین Core i9، مدل های بالاتر با مدار تغذیه قدرتمندتر انتخاب مناسب تری هستند
- تعداد محدودی از درگاه های USB پرسرعت در پنل پشتی قرار دارد
سوالات متداول:
آیا MSI PRO Z790-A WIFI برای پردازنده Core i9 مناسب است؟
بله، مدار تغذیه این مادربرد برای اجرای پردازنده های قدرتمند مناسب است، اما برای بارهای طولانی و اورکلاک سنگین Core i9 باید از خنک کننده مناسب استفاده شود و مدل های رده بالاتر نیز ارزش بررسی دارند.
آیا این مادربرد از پردازنده های نسل 14 اینتل پشتیبانی می کند؟
بله، پشتیبانی از پردازنده های نسل 14 در مشخصات رسمی اعلام شده است. برای اطمینان از سازگاری کامل، به روز بودن BIOS اهمیت دارد.
آیا MSI PRO Z790-A WIFI از SSD نسل 5 پشتیبانی می کند؟
خیر، اسلات اصلی PCIe برای کارت گرافیک از نسل 5.0 است، اما چهار اسلات M.2 حداکثر از PCIe 4.0 x4 پشتیبانی می کنند.
آیا امکان نصب 128GB یا 256GB رم روی این مادربرد وجود دارد؟
بله، چهار اسلات DDR5 از حداکثر 256GB حافظه پشتیبانی می کنند. برای پایداری بهتر، استفاده از کیت های سازگار با فهرست QVL ام اس آی توصیه می شود.
آیا خرید این مادربرد برای سیستم گیمینگ منطقی است؟
بله، اگر به پلتفرم اینتل و حافظه DDR5 نیاز دارید، ترکیب PCIe 5.0، شبکه 2.5Gbps، Wi-Fi 6E و مدار تغذیه توانمند، این مدل را به گزینه ای متعادل برای سیستم گیمینگ تبدیل می کند.
جمع بندی
MSI PRO Z790-A WIFI مادربردی متوازن و کاربردی برای خریدارانی است که امکانات کامل پلتفرم Z790 را بدون پرداخت هزینه مدل های پرچمدار می خواهند. مدار تغذیه قدرتمند، پشتیبانی از حافظه DDR5 پرسرعت، چهار اسلات M.2، شبکه کابلی و بی سیم سریع و درگاه های متنوع، نقاط قوت اصلی آن هستند. نبود M.2 نسل 5 و محدودیت های طبیعی پلتفرم LGA 1700 از نکات قابل توجه محسوب می شوند. در مجموع، این مادربرد برای سیستم های گیمینگ رده بالا، کامپیوترهای تولید محتوا و ایستگاه های کاری روزمره انتخابی قابل اتکا است؛ به شرطی که قیمت آن در بازار ایران با مدل های جدیدتر و نسخه PRO Z790-A MAX WIFI مقایسه شود.