مقایسه مادربرد ASUS ProArt Z790-CREATOR WIFI و ASUS ProArt Z890-CREATOR WIFI
مادربردهای ASUS ProArt Z790-CREATOR WIFI و ASUS ProArt Z890-CREATOR WIFI برای سیستم های حرفه ای تولید محتوا، تدوین ویدئو، طراحی سه بعدی، توسعه نرم افزار و ایستگاه های کاری قدرتمند ساخته شده اند. هر دو مدل از امکاناتی مانند شبکه 10 گیگابیتی، شبکه 2.5 گیگابیتی، حافظه DDR5، اسلات های توسعه PCIe 5.0 و فرم فاکتور استاندارد ATX بهره می برند؛ اما تفاوت نسل پردازنده، تعداد درگاه های ذخیره سازی، فناوری بی سیم و پورت های Thunderbolt باعث می شود انتخاب میان آن ها به نوع کاربری و بودجه بستگی داشته باشد.
تفاوت پلتفرم و پردازنده
مادربرد ASUS ProArt Z790-CREATOR WIFI به سوکت LGA1700 و تراشه Intel Z790 مجهز است و از پردازنده های Intel Core نسل 12، نسل 13 و نسل 14 پشتیبانی می کند. این مدل برای کاربرانی مناسب است که از قبل پردازنده های اینتل نسل های مذکور را در اختیار دارند یا قصد ساخت سیستمی بر پایه پلتفرم امتحان پس داده LGA1700 را دارند. طبق اطلاعات اینتل، پردازنده های دسکتاپ نسل 14 با سوکت LGA1700 کار می کنند و در برخی ارتقاها به به روزرسانی BIOS نیاز دارند.
در مقابل، ASUS ProArt Z890-CREATOR WIFI از سوکت جدید LGA1851 و پردازنده های Intel Core Ultra Series 2 پشتیبانی می کند. این تفاوت باعث می شود پردازنده های سازگار با Z790 روی Z890 قابل استفاده نباشند و برعکس. بنابراین انتخاب مادربرد باید همزمان با انتخاب پردازنده انجام شود و نمی توان این دو مدل را صرفا بر اساس ظاهر یا تعداد امکانات جایگزین یکدیگر دانست.
مقایسه حافظه رم
هر دو مادربرد دارای 4 اسلات حافظه DDR5 و معماری دو کاناله هستند. Z790-CREATOR WIFI از حداکثر 192GB حافظه DDR5 با فرکانس اورکلاک شده تا 7200MT/s پشتیبانی می کند، در حالی که Z890-CREATOR WIFI ظرفیت حافظه را به حداکثر 256GB می رساند و از سرعت های تا 9066+MT/s به صورت اورکلاک پشتیبانی می کند. مدل Z890 همچنین با حافظه های CUDIMM و قابلیت های جدیدتر مدیریت رم مانند ASUS Enhanced Memory Profile III، DIMM Fit و DIMM Flex سازگار است.
در استفاده های معمول، ظرفیت 192GB مدل Z790 برای تدوین، طراحی گرافیکی و بیشتر پروژه های مهندسی کافی است؛ اما برای پروژه های سنگین سه بعدی، شبیه سازی، ماشین های مجازی و پردازش فایل های بزرگ، ظرفیت 256GB در Z890 مزیت قابل توجهی محسوب می شود. سرعت بالاتر حافظه در Z890 نیز می تواند در برخی پردازش های وابسته به پهنای باند، عملکرد بهتری ارائه دهد، هرچند نتیجه نهایی به مدل پردازنده و کیت رم بستگی دارد.
اسلات های توسعه و کارت گرافیک
هر دو مادربرد دو اسلات PCIe 5.0 x16 دارند که در حالت تک کارت گرافیک با پهنای باند x16 و در حالت استفاده همزمان با دو کارت با آرایش x8/x8 کار می کنند. هر دو مدل یک اسلات PCIe 4.0 x16 با حالت کاری x4 نیز دارند. این ساختار برای کارت های گرافیک حرفه ای، کارت های کپچر، شتاب دهنده های پردازشی و تجهیزات توسعه مناسب است.
از نظر تعداد و نسل اسلات های اصلی، تفاوت تعیین کننده ای میان دو محصول دیده نمی شود. در نتیجه، انتخاب Z890 تنها به دلیل اسلات کارت گرافیک توجیه ندارد و برتری آن بیشتر در پلتفرم پردازنده، ذخیره سازی پرسرعت و اتصالات جدیدتر دیده می شود.
مقایسه فضای ذخیره سازی
ASUS ProArt Z790-CREATOR WIFI به 4 اسلات M.2 و 8 درگاه SATA 6Gb/s مجهز است. تمام اسلات های M.2 این مدل حداکثر از PCIe 4.0 x4 پشتیبانی می کنند و یکی از اسلات ها با بخشی از درگاه های SATA اشتراک پهنای باند دارد. تعداد بالای درگاه های SATA، این مدل را برای آرشیو ویدئو، استفاده از چند هارد دیسک و ساخت فضای ذخیره سازی حجیم مناسب می کند.
در مدل ASUS ProArt Z890-CREATOR WIFI تعداد اسلات های M.2 به 5 عدد افزایش یافته و اسلات اصلی M.2 از PCIe 5.0 x4 پشتیبانی می کند. چهار اسلات دیگر از PCIe 4.0 x4 بهره می برند و تعداد درگاه های SATA به 4 عدد کاهش یافته است. در نتیجه، Z890 برای کاربری مدرن مبتنی بر چند SSD NVMe و انتقال سریع فایل مناسب تر است، اما Z790 برای کاربرانی که به تعداد بیشتری هارد SATA نیاز دارند انعطاف بیشتری ارائه می دهد. در Z890، فعال شدن اسلات M.2 پنجم می تواند باعث غیرفعال شدن اسلات PCIe 4.0 x16 شود و این نکته باید هنگام نصب تجهیزات توسعه در نظر گرفته شود.
شبکه کابلی و بی سیم
هر دو مادربرد از یک درگاه شبکه Marvell AQtion 10Gb Ethernet و یک درگاه Intel 2.5Gb Ethernet بهره می برند. این ترکیب برای انتقال سریع پروژه های ویدئویی، اتصال به حافظه ذخیره سازی تحت شبکه و استفاده در استودیوهای تولید محتوا مزیت مهمی دارد.
تفاوت اصلی در بخش بی سیم دیده می شود. Z790-CREATOR WIFI به Wi-Fi 6E و Bluetooth 5.3 مجهز است، در حالی که Z890-CREATOR WIFI از Wi-Fi 7 و Bluetooth 5.4 پشتیبانی می کند. Wi-Fi 7 در صورت استفاده از روتر سازگار، سیستم عامل مناسب و شرایط مطلوب شبکه، ظرفیت و انعطاف بیشتری برای انتقال داده فراهم می کند. با این حال، در بازار ایران ممکن است دسترسی به روترهای Wi-Fi 7 و مزایای کامل باند 6GHz محدود باشد؛ بنابراین این قابلیت تنها زمانی ارزش خرید بالاتری ایجاد می کند که تجهیزات شبکه کاربر نیز از آن پشتیبانی کنند.
Thunderbolt و درگاه های USB
یکی از مهم ترین برتری های Z890-CREATOR WIFI استفاده از دو درگاه Thunderbolt 5 به همراه یک درگاه Thunderbolt 4 یا USB4 است. این درگاه ها برای اتصال حافظه های اکسترنال بسیار سریع، داک های حرفه ای، نمایشگرهای متعدد و تجهیزات تولید محتوا کاربرد دارند. مادربرد Z790-CREATOR WIFI در عوض به دو درگاه Thunderbolt 4 مجهز است که همچنان برای اتصال SSD اکسترنال، نمایشگر و تجهیزات حرفه ای سرعت مناسبی ارائه می دهد.
Z890 در پنل پشتی مجموعا 10 درگاه USB دارد که شامل دو Thunderbolt 5، یک درگاه USB4 یا Thunderbolt، شش USB 10Gbps و یک USB 2.0 است. Z790 در پنل پشتی 8 درگاه USB شامل دو Thunderbolt 4 و شش USB 3.2 Gen 2 دارد. مدل Z790 همچنین در پنل جلویی از هدر USB 3.2 Gen 2x2 با توان رسانی 60W پشتیبانی می کند، در حالی که Z890 از هدر USB 20Gbps با توان خروجی حداکثر 5V/3A بهره می برد. برای کاربران حرفه ای که تجهیزات Thunderbolt 5 یا نمایشگرهای پیشرفته دارند، Z890 انتخاب آینده نگرانه تری است.
خروجی تصویر و نمایشگرهای حرفه ای
هر دو مدل یک خروجی HDMI با پشتیبانی از وضوح 4K در نرخ 60Hz دارند و امکان انتقال تصویر از طریق درگاه های Thunderbolt را فراهم می کنند. Z890 به دلیل استفاده از Thunderbolt 5، قابلیت اتصال انعطاف پذیرتری برای چند نمایشگر ارائه می دهد و در حالت های مشخص می تواند از ترکیب نمایشگرهای 8K و 4K پشتیبانی کند. این ویژگی برای تدوینگران، طراحان جلوه های بصری و کاربران چند نمایشگری اهمیت بیشتری دارد.
توان رسانی، خنک سازی و امکانات نصب
ASUS ProArt Z790-CREATOR WIFI از مدار تغذیه 16+1 فاز با توان 70A برای هر مرحله بهره می برد و هر دو مادربرد به هیت سینک های مناسب مدار تغذیه و اسلات های M.2 مجهز هستند. هر دو مدل 5 هدر فن کیس، هدر فن پردازنده، هدر فن اضافی و هدر پمپ خنک کننده آبی دارند. Z890 به دو کانکتور 8 پین برق پردازنده مجهز است، در حالی که Z790 از ترکیب کانکتورهای 8 پین، 4 پین و 6 پین استفاده می کند.
هر دو مدل امکاناتی مانند BIOS FlashBack، اسلات های M.2 مجهز به هیت سینک، Q-LED، Q-Latch، محافظت در برابر اضافه ولتاژ و SafeSlot را ارائه می دهند. Z890 از امکانات نصب جدیدتری مانند M.2 Q-Release، M.2 Q-Slide و Q-Release Slim بهره می برد که نصب و خارج کردن تجهیزات را ساده تر می کند.
سیستم صوتی و نرم افزارهای کاربردی
در بخش صوتی، Z790 به کدک Realtek S1220A و Z890 به کدک Realtek ALC1220P مجهز شده اند. هر دو مدل خروجی استریو با نسبت سیگنال به نویز 120dB، ورودی با نسبت 113dB و پشتیبانی از صدای 32-bit/192kHz را ارائه می دهند. تفاوت صوتی میان دو مدل برای بیشتر کاربران محسوس نیست و انتخاب کارت صدای مجزا تنها برای کاربری های تخصصی صوتی ضرورت پیدا می کند.
هر دو مادربرد از ProArt Creator Hub و CreationFirst پشتیبانی می کنند. Z890 امکانات جدیدتری مانند ASUS Driver Hub، Thunderbolt Share و NPU Boost دارد، در حالی که Z790 قابلیت هایی مانند AI Overclocking و AI Cooling II را ارائه می دهد. هر دو محصول برای مدیریت سیستم، کنترل فن ها و تنظیمات حرفه ای نرم افزاری امکانات کاملی دارند.
مقایسه ارزش خرید برای کاربران ایران
ASUS ProArt Z790-CREATOR WIFI انتخاب منطقی تری برای کاربری است که پردازنده Intel Core نسل 12، نسل 13 یا نسل 14 دارد، به تعداد زیاد درگاه SATA نیازمند است و می خواهد با هزینه کنترل شده به امکانات حرفه ای مانند شبکه 10 گیگابیتی، Wi-Fi 6E و Thunderbolt 4 دسترسی پیدا کند. این مدل همچنان برای تدوین ویدئو، رندرینگ، طراحی سه بعدی و استفاده از چند کارت توسعه توانمند است.
ASUS ProArt Z890-CREATOR WIFI برای خرید یک سیستم کاملا جدید بر پایه پردازنده های Intel Core Ultra Series 2 مناسب تر است. ظرفیت رم بالاتر، پشتیبانی از حافظه های سریع تر، یک اسلات PCIe 5.0 برای SSD، Wi-Fi 7 و Thunderbolt 5 باعث می شوند این مدل برای پروژه های حرفه ای آینده نگرانه تر باشد. با این حال، خرید آن معمولا به تهیه پردازنده و حافظه سازگار با پلتفرم LGA1851 نیاز دارد و هزینه نهایی سیستم می تواند بیشتر شود.
سوالات متداول:
آیا پردازنده های نسل 14 اینتل روی ASUS ProArt Z790-CREATOR WIFI نصب می شوند؟
بله، این مادربرد از پردازنده های Intel Core نسل 14، نسل 13 و نسل 12 با سوکت LGA1700 پشتیبانی می کند. بسته به نسخه BIOS، ممکن است برای برخی پردازنده ها به روزرسانی BIOS لازم باشد.
آیا ASUS ProArt Z890-CREATOR WIFI از پردازنده های نسل 14 پشتیبانی می کند؟
خیر. Z890-CREATOR WIFI از سوکت LGA1851 و پردازنده های Intel Core Ultra Series 2 پشتیبانی می کند و با پردازنده های LGA1700 سازگار نیست.
کدام مادربرد برای تدوین ویدئو مناسب تر است؟
هر دو مدل برای تدوین ویدئو مناسب هستند. Z890 به دلیل Thunderbolt 5، پشتیبانی از SSDهای PCIe 5.0 و ظرفیت رم 256GB برای پروژه های سنگین و سیستم های جدید برتری دارد، اما Z790 با 8 درگاه SATA و Thunderbolt 4 برای بسیاری از سیستم های تدوین حرفه ای همچنان انتخاب کاربردی تری است.
کدام مدل برای استفاده از چند هارد دیسک مناسب تر است؟
Z790-CREATOR WIFI با 8 درگاه SATA انتخاب مناسب تری برای آرشیو حجیم و استفاده از چند هارد دیسک SATA است. Z890-CREATOR WIFI تنها 4 درگاه SATA دارد و بیشتر برای مجموعه ای از SSDهای M.2 طراحی شده است.
تفاوت Wi-Fi 6E و Wi-Fi 7 در این دو مادربرد چیست؟
Z790 از Wi-Fi 6E و Z890 از Wi-Fi 7 پشتیبانی می کند. بهره برداری کامل از Wi-Fi 7 به روتر سازگار، سیستم عامل مناسب و شرایط شبکه بستگی دارد؛ بنابراین در صورت نداشتن تجهیزات سازگار، تفاوت عملی ممکن است محدود باشد.
کدام مادربرد انتخاب اقتصادی تری است؟
اگر پردازنده LGA1700 یا تجهیزات DDR5 سازگار با Z790 در اختیار دارید، Z790-CREATOR WIFI معمولا انتخاب اقتصادی تری است. Z890-CREATOR WIFI برای ساخت سیستم جدید و استفاده از پردازنده های Core Ultra Series 2 ارزش خرید بیشتری دارد.
جمع بندی
ASUS ProArt Z790-CREATOR WIFI و ASUS ProArt Z890-CREATOR WIFI هر دو مادربردهای حرفه ای و مناسب ایستگاه های کاری هستند، اما برای یک نسل سخت افزاری یکسان طراحی نشده اند. Z790 با سازگاری گسترده با پردازنده های نسل 12 تا 14، تعداد بیشتر درگاه SATA و قیمت بالقوه پایین تر، انتخابی متعادل برای بسیاری از کاربران حرفه ای است. Z890 با پشتیبانی از Core Ultra Series 2، حافظه 256GB، SSDهای PCIe 5.0، Wi-Fi 7 و Thunderbolt 5، گزینه پیشرفته تر و آینده نگرانه تری محسوب می شود. انتخاب نهایی باید بر اساس پردازنده مورد نظر، نوع حافظه ذخیره سازی، نیاز به هاردهای SATA، تجهیزات شبکه و بودجه کل سیستم انجام شود. اطلاعات فنی این مقاله بر اساس مشخصات رسمی ASUS ProArt Z790-CREATOR WIFI، ASUS ProArt Z890-CREATOR WIFI و راهنمای سازگاری پردازنده های Intel تهیه شده است.