مقایسه مادربرد گیگابایت Z790 AORUS ELITE AX و Z790 AORUS MASTER؛ کدام انتخاب بهتری است؟
مادربردهای گیگابایت Z790 AORUS ELITE AX و Z790 AORUS MASTER هر دو بر پایه چیپست Intel Z790 و سوکت LGA1700 ساخته شده اند و از پردازنده های نسل 12، 13 و 14 اینتل پشتیبانی می کنند. در این مقایسه، نسخه استاندارد DDR5 و Rev 1.0 هر دو محصول مبنا قرار گرفته است. هر دو مدل برای سیستم های گیمینگ و حرفه ای مناسب هستند، اما Z790 AORUS MASTER با مدار تغذیه قدرتمندتر، امکانات ارتباطی کامل تر و قابلیت های ذخیره سازی پیشرفته تر، جایگاه بالاتری دارد؛ در مقابل، Z790 AORUS ELITE AX انتخاب اقتصادی تر و متعادل تری برای بیشتر کاربران است.
تفاوت طراحی و مدار تغذیه
مادربرد Z790 AORUS ELITE AX به مدار تغذیه دیجیتال 16+1+2 فاز با Power Stage های 70A مجهز شده است. این ساختار برای اجرای پردازنده هایی مانند Core i7 و Core i9 مناسب است و در استفاده گیمینگ یا پردازش های سنگین عملکرد پایداری ارائه می دهد. در سوی دیگر، Z790 AORUS MASTER از مدار تغذیه مستقیم 20+1+2 فاز با Power Stage های 105A بهره می برد. این توان بالاتر برای پردازنده های پرمصرف، اورکلاک و بار کاری طولانی مزیت محسوسی ایجاد می کند. MASTER همچنین از PCB هشت لایه و ELITE AX از PCB شش لایه استفاده می کند.
مقایسه پشتیبانی از حافظه DDR5
هر دو مادربرد دارای 4 اسلات حافظه DDR5، معماری دو کاناله و پشتیبانی از حداکثر 256GB رم هستند. Z790 AORUS ELITE AX از حافظه DDR5 با فرکانس اسمی و اورکلاک تا 7600MT/s پشتیبانی می کند، در حالی که Z790 AORUS MASTER سقف اعلام شده تا 8000MT/s را ارائه می دهد. تفاوت سرعت اعلام شده برای کاربران عادی اهمیت زیادی ندارد، اما در سیستم های حرفه ای با کیت های حافظه سریع و تنظیمات اورکلاک، MASTER انعطاف بیشتری دارد. پایداری فرکانس حافظه به مدل پردازنده، تعداد ماژول ها و کیفیت کیت رم نیز وابسته است.
مقایسه اسلات PCIe و فضای ذخیره سازی
در هر دو مدل، اسلات اصلی کارت گرافیک از PCIe 5.0 با مسیر x16 پشتیبانی می کند. ELITE AX چهار اسلات M.2 دارد که همگی از PCIe 4.0 پشتیبانی می کنند و در کنار آنها 6 درگاه SATA 6Gb/s قرار گرفته است. این ترکیب برای نصب چند SSD پرسرعت و هارد دیسک های متعدد مناسب است. Z790 AORUS MASTER پنج اسلات M.2 دارد که شامل 1 اسلات PCIe 5.0 x4 و 4 اسلات PCIe 4.0 x4 می شود، اما تعداد درگاه های SATA آن 4 عدد است. بنابراین ELITE AX برای کاربرانی که تعداد زیادی درایو SATA دارند گزینه کاربردی تری است و MASTER برای استفاده از SSD های نسل جدید و سرعت بالاتر انتخاب کامل تری محسوب می شود. در MASTER نصب SSD روی اسلات M.2 متصل به پردازنده، مسیر اسلات PCIe اصلی را به حالت x8 تغییر می دهد و این نکته باید هنگام چیدمان قطعات در نظر گرفته شود.
تفاوت شبکه و اتصالات بی سیم
یکی از مهم ترین برتری های Z790 AORUS MASTER، کنترلر شبکه Marvell AQtion AQC113C با سرعت 10GbE است. این ویژگی برای انتقال فایل های حجیم، سرور خانگی، استودیوهای تولید محتوا و شبکه های مجهز به تجهیزات چند گیگابیتی ارزشمند است. ELITE AX به شبکه کابلی Realtek 2.5GbE مجهز شده که برای بازی آنلاین، اینترنت پرسرعت و شبکه های خانگی مدرن کاملا کافی است. هر دو مدل از Wi-Fi 6E و Bluetooth 5.3 پشتیبانی می کنند، اما MASTER از Intel Killer Wi-Fi 6E AX1690 با قابلیت DCT بهره می برد و در مدیریت ترافیک شبکه امکانات پیشرفته تری دارد. برای بیشتر کاربران ایرانی، تفاوت اصلی در شبکه کابلی 10GbE MASTER دیده می شود، زیرا استفاده کامل از آن به روتر، سوئیچ و تجهیزات سازگار نیاز دارد.
مقایسه درگاه های USB و پنل پشتی
Z790 AORUS ELITE AX در پنل پشتی یک USB Type-C با سرعت 20Gbps، دو USB Type-A با سرعت 10Gbps، سه USB Type-A با سرعت 5Gbps و چهار USB 2.0 دارد. Z790 AORUS MASTER مجموعه کامل تری ارائه می دهد و در پنل پشتی آن دو USB Type-C با سرعت 20Gbps، یک USB Type-C با سرعت 5Gbps، هفت USB Type-A با سرعت 10Gbps و چهار USB Type-A با سرعت 5Gbps دیده می شود. بنابراین MASTER برای کاربرانی که تجهیزات جانبی، حافظه اکسترنال و ابزارهای حرفه ای بیشتری دارند انتخاب مناسب تری است. درگاه USB Type-C جلوی کیس در ELITE AX از سرعت 10Gbps پشتیبانی می کند، در حالی که MASTER آن را با سرعت 20Gbps ارائه می دهد.
تفاوت سیستم خنک کننده و امکانات کنترلی
هر دو مادربرد از قابلیت Smart Fan 6، هدرهای فن و پمپ خنک کننده، هیت سینک برای مدار تغذیه و پوشش حرارتی برای SSD های M.2 استفاده می کنند. در Z790 AORUS MASTER سیستم خنک کننده پیشرفته تر است و از هیت سینک Fins-Array III، لوله حرارتی 8mm، پد حرارتی با رسانایی 12W/mK و پوشش NanoCarbon بهره می برد. ELITE AX به هیت سینک های پوشیده برای MOSFET، لوله حرارتی 6mm و پد حرارتی با رسانایی 7.5W/mK مجهز شده است. MASTER همچنین هدرهای سنجش دما و تشخیص نویز دارد و برای سیستم های مجهز به خنک کننده مایع یا چندین فن کنترل دقیق تری ارائه می دهد.
مقایسه کیفیت صدا و خروجی تصویر
ELITE AX از کدک صوتی Realtek و خروجی S/PDIF پشتیبانی می کند و برای بازی، فیلم و استفاده روزمره کیفیت صدای مناسبی دارد. Z790 AORUS MASTER به کدک Realtek ALC1220-VB، مبدل ESS ES9118 و فناوری DTS:X Ultra مجهز شده است و در استفاده با هدفون یا اسپیکرهای باکیفیت جزئیات صوتی بهتری ارائه می دهد. از نظر خروجی تصویر، ELITE AX به HDMI 2.1 و DisplayPort 1.2 مجهز است، اما MASTER در پنل پشتی تنها DisplayPort دارد. در هر دو مدل، خروجی تصویر به گرافیک مجتمع پردازنده وابسته است.
ابعاد، سازگاری با کیس و ارزش خرید
Z790 AORUS ELITE AX فرم استاندارد ATX با ابعاد 30.5 در 24.4 سانتی متر دارد و با طیف گسترده ای از کیس های استاندارد سازگار است. Z790 AORUS MASTER فرم E-ATX با ابعاد 30.5 در 26 سانتی متر دارد و به فضای بیشتری در کیس نیازمند است. پیش از خرید MASTER باید سازگاری آن با کیس، محل عبور کابل ها و فضای اطراف خنک کننده پردازنده بررسی شود. از نظر ارزش خرید، ELITE AX امکانات اصلی چیپست Z790، حافظه DDR5، وای فای 6E، شبکه 2.5GbE و چندین اسلات M.2 را با هزینه منطقی تر ارائه می دهد. MASTER زمانی ارزش پرداخت هزینه بیشتر را دارد که به شبکه 10GbE، SSD نسل پنجم، مدار تغذیه قوی تر، USB های بیشتر یا امکانات صوتی و حرارتی حرفه ای نیاز داشته باشید.
سوالات متداول:
مادربرد Z790 AORUS ELITE AX برای کدام پردازنده ها مناسب است؟
این مادربرد از پردازنده های Intel Core نسل 12، 13 و 14 با سوکت LGA1700 پشتیبانی می کند و برای مدل های Core i5، Core i7 و Core i9 مناسب است.
آیا Z790 AORUS MASTER از رم DDR4 پشتیبانی می کند؟
خیر، نسخه استاندارد Z790 AORUS MASTER از حافظه DDR5 پشتیبانی می کند. هنگام خرید باید نوع حافظه درج شده روی جعبه و مشخصات فروشنده بررسی شود.
برای گیمینگ Z790 AORUS ELITE AX بهتر است یا Z790 AORUS MASTER؟
هر دو مدل برای گیمینگ قدرتمند مناسب هستند و اختلاف مستقیم فریم بازی معمولا ناچیز است. ELITE AX برای بیشتر سیستم های گیمینگ ارزش خرید بالاتری دارد، اما MASTER برای پردازنده های پرمصرف، اورکلاک و امکانات توسعه بیشتر انتخاب حرفه ای تری است.
کدام مادربرد برای نصب چند SSD مناسب تر است؟
Z790 AORUS MASTER با 5 اسلات M.2 و پشتیبانی از یک SSD PCIe 5.0 گزینه پیشرفته تری است. ELITE AX نیز 4 اسلات M.2 PCIe 4.0 و 6 درگاه SATA دارد و برای ترکیب SSD و هارد دیسک انعطاف بیشتری ارائه می دهد.
تفاوت شبکه کابلی دو مادربرد چقدر است؟
ELITE AX به شبکه 2.5GbE و MASTER به شبکه 10GbE مجهز است. شبکه 10GbE در انتقال فایل های حجیم و شبکه های حرفه ای مزیت قابل توجهی دارد، اما برای اینترنت خانگی و بازی آنلاین، 2.5GbE معمولا کافی است.
آیا مادربرد Z790 AORUS MASTER در هر کیسی نصب می شود؟
خیر، این مدل فرم E-ATX دارد و باید در کیسی نصب شود که از مادربردهای E-ATX پشتیبانی کند. Z790 AORUS ELITE AX با فرم ATX سازگاری گسترده تری دارد.
جمع بندی نهایی
گیگابایت Z790 AORUS ELITE AX انتخابی متعادل برای ساخت کامپیوتر گیمینگ و حرفه ای با پردازنده های قدرتمند اینتل است و امکاناتی مانند DDR5، PCIe 5.0 برای کارت گرافیک، Wi-Fi 6E، چهار اسلات M.2 و شبکه 2.5GbE را در اختیار کاربر می گذارد. گیگابایت Z790 AORUS MASTER با مدار تغذیه 20+1+2 فاز، شبکه 10GbE، پنج اسلات M.2، پشتیبانی از SSD PCIe 5.0، صدای حرفه ای تر و خنک کننده قدرتمندتر، برای سیستم های رده بالا و کاربران حرفه ای ساخته شده است. در نتیجه، ELITE AX برنده بخش ارزش خرید و سازگاری عمومی است و MASTER برای بیشترین امکانات، اورکلاک و توسعه پذیری امتیاز بالاتری می گیرد.